Έχετε δοκιμάσει ποτέ αλβανική ντοματοκρεμμυδόπιτα;. Πρόκειται μια πίτα με μαγειρεμένα κρεμμύδια, ώριμες ντομάτες και χειροποίητο φύλλο που γίνεται υπέροχα τραγανό στο ψήσιμο.
Σήμερα θα σας δείξω βήμα-βήμα πώς να τη φτιάξετε στο σπίτι, από τη ζύμη μέχρι το σωστό ψήσιμο, και θα μοιραστώ μαζί σας όλα τα μικρά μυστικά της.
Μια παραδοσιακή συνταγή που αξίζει να γνωρίσετε και να μοιραστείτε με τους ανθρώπους σας!
Δείτε την συνταγή Δείτε το βίντεοΤι είναι η αλβανική ντοματοκρεμμυδόπιτα;
Η αλβανική ντοματοκρεμμυδόπιτα, γνωστή και ως ντοματοπίτα, είναι μια παραδοσιακή πίτα της αλβανικής κουζίνας με χειροποίητο φύλλο και γέμιση από μαγειρεμένες ντομάτες και κρεμμύδια, αρωματισμένη με θυμάρι και ρίγανη. Η πίτα ψήνεται αργά, μέχρι να γίνει χρυσαφένια και τραγανή.
Είναι από εκείνα τα φαγητά που αποδεικνύουν πως τα πιο απλά υλικά μπορούν να δημιουργήσουν κάτι ξεχωριστό.
Είναι μια πίτα με χαρακτήρα, που θυμίζει πως η μαγειρική δεν χρειάζεται περίπλοκα υλικά για να γεμίσει το τραπέζι με νοστιμιά και το σπίτι με όμορφες μυρωδιές. Και επειδή δεν έχει αυγά, γάλα ή τυριά, είναι μια εξαιρετική νηστίσιμη πίτα.
Τα υλικά για τη γέμιση
Για τη γέμιση δεν χρειάζεστε τίποτα εξεζητημένο: μόνο κρεμμύδια και ώριμες ντομάτες, αρωματισμένα με φρέσκο θυμάρι και ρίγανη, και φυσικά ελαιόλαδο. Αυτά είναι όλα, και βρίσκονται σχεδόν σίγουρα στην κουζίνα σας.
Για ένα ταψί 38 εκ. χρειάζονται:
- 4 μεγάλα κρεμμύδια, που δίνουν τη γλύκα και τον όγκο
- 5 ώριμες ντομάτες. Όσο πιο ώριμες και μυρωδάτες είναι, τόσο πιο πλούσια βγαίνει η γέμιση
- 2 κ.σ. ελαιόλαδολίγο φρέσκο θυμάρι
- 1 κ.γ. ρίγανηαλάτι και πιπέρι
Σημείωση: Αν η ντομάτα σας έχει πολλά υγρά, μπορείτε να προσθέσετε προαιρετικά μία κουταλιά της σούπας τραχανά, που τα απορροφά και βοηθά να μη λασπώσει το φύλλο. Θα το δούμε αναλυτικά παρακάτω.
*Η πλήρης λίστα με τις ποσότητες βρίσκεται στην κάρτα της συνταγής στο τέλος του άρθρου.
Το χειροποίητο φύλλο
Το χειροποίητο φύλλο είναι η καρδιά αυτής της πίτας. Φτιάχνεται με απλά υλικά, αλεύρι, νερό, αλάτι, ελαιόλαδο και λίγο ξίδι, και αγκαλιάζει τη γέμιση με αποτέλεσμα μια πίτα ακαταμάχητη.
Τα βήματα
- Ανακατεύουμε όλα τα υλικά της ζύμης και ζυμωνουμε ίσα-ίσα μέχρι να σχηματιστεί μια μπάλα. Σκεπάζουμε και την αφήνουμε να ξεκουραστεί για 30 λεπτά.
- Μετά τα 30 λεπτά ζυμώνουμε τη ζύμη στον πάγκο για περίπου 5 λεπτά, μέχρι να γίνει λεία και ελαστική.
- Τη χωρίζουμε σε 8 ίσα κομμάτια και τα πλάθουμε σε μπαλάκια. Τα σκεπάζουμε και τα αφήνουμε να ξεκουραστούν για άλλα 15 λεπτά.
- Ανοίγουμε κάθε μπαλάκι σε ένα μικρό πιτάκι, περίπου 20 εκατοστά.
- Με αυτά τα πιτάκια, φτιάχνουμε δύο στοίβες των τεσσάρων. Αλείφουμε με ελαιόλαδο το πρώτο, τοποθετούμε πάνω του το δεύτερο και συνεχίζουμε έτσι με τα πρώτα τέσσερα πιτάκια, τοποθετώντας το ένα πάνω στο άλλο με ελαιόλαδο ανάμεσα τους. Το τέταρτο το αφήνουμε χωρίς λάδι. Το ίδιο κάνουμε και με τα υπόλοιπα τέσσερα.
- Ανοίγουμε κάθε στοίβα σε ένα μεγάλο φύλλο, λίγο μεγαλύτερο από το ταψί.
Αν θέλετε να δείτε βήμα-βήμα πώς φτιάχνεται η ζύμη, έχω δείξει όλη την τεχνική στο ποστ πώς να φτιάξουμε σπιτικό χειροποίητο φύλλο.
*Η ακριβής συνταγή με τις ποσότητες βρίσκεται στην κάρτα στο τέλος του άρθρου.
Μικρά μυστικά για τέλεια ντοματοκρεμμυδόπιτα
Πριν ξεκινήσετε, κρατήστε αυτές τις συμβουλές. Είναι τα μικρά μυστικά που κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια πίτα που λασπώνει και σε μια τραγανή, ροδοψημενη ντοματοκρεμμυδόπιτα.
- Μαγειρέψτε καλά τη γέμιση. Οι ντομάτες πρέπει να μαγειρευτούν σε χαμηλή φωτιά, μέχρι να φύγουν όλα τα υγρά τους. Είναι το σημαντικότερο μυστικό για να μη λασπώσει το φύλλο.
- Αν η ντομάτα σας έχει ακόμα αρκετά υγρά, προσθέστε προαιρετικά μία κουταλιά της σούπας τραχανά
- Αφήστε τη γέμιση να κρυώσει λίγο πριν την απλώσετε στο φύλλο.
- Λαδώστε πολύ καλά τις άκρες. Το φύλλο που εξέχει γύρω από το ταψί λαδώνεται καλά, ώστε να μην γίνουν σκληρές οι άκρες της πίτας
- Απλώστε το πάνω φύλλο κυματιστά, ώστε να δημιουργηθούν όμορφες πτυχές, και στριφογυρίστε προς τα μέσα το φύλλο που εξέχει, σχηματίζοντας ένα στεφάνι.
- Ραντίστε με μία κουταλιά νερό την επιφάνεια πριν μπει η πίτα στον φούρνο.
- Ψήστε στην κάτω σχάρα, στους 180 βαθμούς, πάνω-κάτω αντιστάσεις, για περίπου 60-70 λεπτά. Ο χρόνος είναι ενδεικτικός ανάλογα με το φούρνο. Είναι έτοιμη όταν έχει ροδίσει όμορφα και, αν κουνήσετε ελαφρά το ταψί, ξεκολλάει από τον πάτο.
- Αναποδογύριστε την πίτα πάνω σε σχάρα μόλις ψηθεί και αφήστε την να κρυώσει. Έτσι το κάτω φύλλο παραμένει τραγανό και δεν λασπώνει.
Αλβανική Ντοματοκρεμμυδόπιτα
Equipment
- 1 Ταψί 38 εκ. (στρογγυλό)
- Μεγάλο μπολ για τη ζύμη
- Βαθύ τηγάνι για τη γέμιση
- πλάστης
- Πινέλο για το λάδι
Ingredients
Για την ζύμη
- 500 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
- 250 μλ. νερό
- 1 κ.γ. αλάτι
- 30 μλ. ελαιόλαδο
- 1 κ.σ. ξύδι
- ελαιόλαδο για το άλειμμα των φύλλων και του ταψιού, όσο χρειαστεί
Για τη γέμιση
- 4 μεγάλα κρεμμύδια
- 5 ώριμες ντομάτες
- 2 κ.σ. ελαιόλαδο
- λίγο φρέσκο θυμάρι
- 1 κ.γ. ρίγανη
- αλάτι και πιπέρι
- 1 κ.σ. τραχανάς προαιρετικά
Instructions
Η ζύμη
- Σε ένα μπολ βάζουμε το αλεύρι και το αλάτι. Κάνουμε μια μικρή λακκούβα στο κέντρο και προσθέτουμε το ελαιόλαδο και το ξίδι.
- Προσθέτουμε σταδιακά το νερό και ανακατεύουμε με ένα κουτάλι, μέχρι να βραχεί όλο το αλεύρι.
- Ζυμώνουμε ίσα-ίσα μέχρι να σχηματιστεί μια μπάλα, σκεπάζουμε και αφήνουμε τη ζύμη να ξεκουραστεί για 30 λεπτά.
Η γέμιση
- Σε ένα τηγάνι με ελαιόλαδο βάζουμε τα κρεμμύδια, κομμένα σε μισοφέγγαρα, αλατοπίπερο και λίγο φρέσκο θυμάρι, και τα σοτάρουμε μέχρι να γίνουν διάφανα.
- Προσθέτουμε τις ντομάτες σε κυβάκια και μαγειρεύουμε σε χαμηλή φωτιά, μέχρι να φύγουν όλα τα υγρά τους.
- Αν η ντομάτα έχει ακόμα αρκετά υγρά, προσθέτουμε προαιρετικά μία κουταλιά τραχανά.
- Στο τέλος ρίχνουμε τη ρίγανη και αφήνουμε τη γέμιση να κρυώσει λίγο.
Το φύλλο
- Μετά τα 30 λεπτά ζυμώνουμε τη ζύμη στον πάγκο για περίπου 5 λεπτά, μέχρι να γίνει λεία και ελαστική.
- Τη χωρίζουμε σε 8 ίσα κομμάτια, τα πλάθουμε σε μπαλάκια, τα σκεπάζουμε και τα αφήνουμε να ξεκουραστούν για άλλα 15 λεπτά.
- Ανοίγουμε κάθε μπαλάκι σε πιτάκι, περίπου 20 εκατοστά.
- Φτιάχνουμε δύο στοίβες των τεσσάρων. Αλείφουμε με ελαιόλαδο τα τρία πρώτα πιτάκια και τα τοποθετούμε το ένα πάνω στο άλλο. Το τέταρτο το αφήνουμε χωρίς λάδι. Το ίδιο κάνουμε και με τα υπόλοιπα τέσσερα.
- Ανοίγουμε κάθε στοίβα σε ένα μεγάλο φύλλο, λίγο μεγαλύτερο από το ταψί.
Συναρμολόγηση και ψήσιμο
- Τοποθετούμε το πρώτο φύλλο σε λαδωμένο ταψί, ώστε να εξέχει περίπου 4-5 εκατοστά γύρω-γύρω. Το ραντίζουμε με λίγο ελαιόλαδο και απλώνουμε ομοιόμορφα τη γέμιση.
- Τοποθετούμε το δεύτερο φύλλο και το λαδώνουμε καλά. Λαδώνουμε πολύ καλά και το φύλλο που εξέχει, γιατί οι άκρες μπορούν να γίνουν πιο σκληρές.
- Απλώνουμε το πάνω φύλλο κυματιστά, για να δημιουργηθούν όμορφες πτυχές. Στριφογυρίζουμε προς τα μέσα το φύλλο που εξέχει, σχηματίζοντας ένα στεφάνι.
- Ραντίζουμε την επιφάνεια με μία κουταλιά νερό.
- Ψήνουμε στους 180°C, πάνω-κάτω αντιστάσεις, στην κάτω σχάρα, για 60-70 λεπτά. Είναι έτοιμη όταν έχει ροδίσει όμορφα και, κουνώντας ελαφρά το ταψί, ξεκολλάει από τον πάτο.
- Μόλις ψηθεί, την αναποδογυρίζουμε πάνω σε σχάρα και την αφήνουμε να κρυώσει, για να μείνει το κάτω φύλλο τραγανό.
Video
Notes
- Μαγειρεύουμε τη γέμιση μέχρι να φύγουν τα υγρά της ντομάτας, για να μη λασπώσει το φύλλο. Αν έχει ακόμα υγρά, προσθέτουμε μία κουταλιά τραχανά.
- Λαδώνουμε πολύ καλά το φύλλο που εξέχει γύρω από το ταψί, γιατί οι άκρες μπορούν να γίνουν πιο σκληρές.
- Μόλις ψηθεί, αναποδογυρίζουμε την πίτα πάνω σε σχάρα, για να μείνει το κάτω φύλλο τραγανό.
- Οι θερμίδες είναι εκτίμηση και διαφέρουν ανάλογα με το λάδι που χρησιμοποιούμε.
Συχνές ερωτήσεις
Ψήνεται στους 180°C, πάνω-κάτω αντιστάσεις, στην κάτω σχάρα, για περίπου 60-70 λεπτά. Είναι έτοιμη όταν έχει ροδίσει όμορφα και, αν κουνήσετε ελαφρά το ταψί, ξεκολλάει από τον πάτο.
Ναι, μπορείτε. Αν δεν προλαβαίνετε ή δεν θέλετε να ανοίξετε φύλλο, το έτοιμο φύλλο σας γλιτώνει τον χρόνο της ζύμης, δηλαδή τη ξεκούραση και το άνοιγμα. Η γέμιση φτιάχνεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο και η πίτα στήνεται όπως πάντα: λαδώνουμε τα μισά φύλλα, απλώνουμε τη γέμιση και κλείνουμε με τα άλλα μισά φύλλα από πάνω.
Ναι, μπορείτε. Η παραδοσιακή εκδοχή είναι χωρίς τυρί, γι’ αυτό και είναι νηστίσιμη, αλλά αν θέλετε μια πιο πλούσια πίτα, το τυρί ταιριάζει πολύ με τη γλυκιά γέμιση από κρεμμύδι και ντομάτα.Τι τυρί να διαλέξετε;Φέτα, θρυμματισμένη, για μια αλμυρή και κρεμώδη γεύση. Επειδή όμως η φέτα είναι δυνατό τυρί, μπορεί να χαθεί η γλύκα της γέμισης. Γι’ αυτό θέλει μέτρο, ή μπορείτε να βάλετε λίγη φέτα και λίγο ανθότυρο, που είναι πιο ήπιο.Μπορείτε να βάλετε επίσης γραβιέρα ή κεφαλογραβιέρα, τριμμένη, ή κασέρι, για ένα τυρί που τραβάει και λιώνει όμορφα.
Πώς διατηρούμε την πίτα και πώς την ξαναζεσταίνουμε
Αφήνουμε την πίτα να κρυώσει εντελώς πάνω στη σχάρα πριν τη φυλάξουμε, γιατί αν τη σκεπάσουμε ζεστή, οι υδρατμοί θα μαλακώσουν το φύλλο. Μόλις κρυώσει, τη σκεπάζουμε ελαφρά και την κρατάμε στο ψυγείο για έως 3 ημέρες.Για να την ξαναζεστάνουμε, τη βάζουμε στον φούρνο στους 160-180°C, χωρίς κάλυμμα, για περίπου 10-15 λεπτά, μέχρι να ζεσταθεί και να ξανατραγανίσει το φύλλο. Αποφεύγουμε το μικροκύματα, γιατί κάνει το φύλλο μαλακό και λαστιχωτό.
Μπορώ να την καταψύξω;
Ναι, η ψημένη πίτα καταψύχεται. Την αφήνουμε να κρυώσει εντελώς πάνω στη σχάρα, την κόβουμε σε κομμάτια και τυλίγουμε κάθε κομμάτι καλά με μεμβράνη ή αλουμινόχαρτο, ή το βάζουμε σε κλειστό δοχείο. Έτσι κρατάει στην κατάψυξη για έως 2 μήνες.
Τι άλλα υλικά μπορώ να προσθέσω στη γέμιση;
Η παραδοσιακή γέμιση είναι απλή, με κρεμμύδια και ντομάτες, αλλά μπορείτε να την προσαρμόσετε στη γεύση σας. Σε ορισμένες περιοχές της Αλβανίας προσθέτουν στη γέμιση και κόκκινες πιπεριές, που τη γλυκαίνουν και της δίνουν πιο έντονο χρώμα.
Αν τις βάλετε, κόψτε τις σε μικρά κομμάτια και σοτάρετέ τις μαζί με τα κρεμμύδια, πριν προσθέσετε τις ντομάτες. Μαγειρέψτε μετά τη γέμιση μέχρι να φύγουν τα υγρά, όπως στην κανονική συνταγή, γιατί και οι πιπεριές αφήνουν νερό.
Ταιριάζουν επίσης λίγο σκόρδο, που το σοτάρετε μαζί με το κρεμμύδι, και φρέσκος μαϊντανός ή βασιλικός, που τον προσθέτετε στο τέλος, αφού κρυώσει λίγο η γέμιση. Αν θέλετε τυρί, δείτε την ερώτηση παραπάνω.
